مدرسه خاتم النبیین و دشمن مشترک

در زبان آلمانی اصطلاح schadenfreude که ترجمه مستقیم آن در فارسی می شود خوشحالی از بدبختی دیگران یا لذت بردن از بدبیاری دیگران. معمولا به وضعیت به کار می برند که در بعضی مواقع آدم ها از بدبختی، بیچارگی و فلاکت باری دیگران (معمولا دشمن شان) خوشحال می شوند.

برخی ها حالا فکر می کنند شاید بعضی هزاره ها از حمله تالبان بر مدرسه خاتم النبیین و نهایت بسته شدن خوشحالند. شاید اندک کسانی باشند که احساسات خام شان را نسبت به این حادثه نشان بدهند اما من تا هنوز نشنیده ام و ندیده ام کسی از حملات تالبان بر مدرسه خاتم النبیین خوشحال باشند.

چند چیز را ما باید باهم قاتی نکنیم. اینکه مدرسه خاتم النبیین در بعضی مقاطع تاریخ ضد هزاره ها جبهه گیری کرده است انکار ناپذیر است. اینکه از همین مدرسه علیه مکتب معرفت حمله صورت گرفت انکار ناپذیر است. اینکه از مدرسه خاتم النبیین تهمت های شبیه فلان مکتب و فلان طبقه و فلان منطقه از هزاره ها برای تبلیغ و ترویج مسیحیت راه انداختن انکار ناپذیر است.

چیزی که انکار ناپذیر نیست خشونت تالبان است که بین خاتم النبیین، سادات و شیعیان قندهاری و هزاره ها فرق قائل نیستند.

حمله بر مدرسه خاتم النبیین در قالب همین ستم کلی و ژنوساید هزاره اتفاق میفتند. سلب مالکیت، جابجایی اجباری، و سرانجام قتل و کشتار هزاره ها. تالبان و در کل گروه از پشتون های که حالا برای تالبان تیوری های استبدادی قومی را طراحی می کنند به این فکر نمی کنند که یک عده آدم های بنام سادات و شیعیه در میان هزاره هاست که باید به آنها رحم کنیم. استبداد قومی تالبان جمعی است. انفکاک وجود ندارد. آنها هرچیزی را که در دایره قومی هزاره ها ببینید آنرا نسبت به کلیت هزاره و هزاره بودن می دهند و برای خود شان تهدید می پندارند.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

مدرسه خاتم النبیین و ستم سیستماتیک بر هزاره ها

بعضی ها فکر می کنند که هزاره ها شاید از حمله تالبان بر مدرسه خاتم النبیین و بسته شدن آن خوشحال باشند. نه این چنین نیست. حداقل آدم های را که من میشناسم ناراحت هستند. چرا؟

خیلی از هزاره ها فکر می کنند که حمله تالبان بر مدرسه خاتم النبیین و بستن آن بخشی از سرکوب سیستماتیک تالبان علیه هزاره هاست. تالبان این مراکز را بخشی از هزاره ها می دانند هرچند غیرهزاره ها فکر می کنند آنها و این مراکز جدا از هزاره هاست.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

داوود سرخوش علیه السلام

یادم است. یک بار من و دوستم رفتیم در یک کافه. آن زمان فقط همان یک کافه در کارته سه بود. آنجا بعد از ظهرها دانشجویان پسر و دختر از دانشگاه کابل می آمدند که قهوه بخورند. یک روز من و دوستم خواستیم کلاس بگذاریم.

شروع کردیم بحث روی سمفونی های بتهووون و شوپن و موتزارت و چند تن خرت و پرت سفید دیگر. نه اینکه نمی دانستم. اتفاقا خیلی خوب هم می دانستم چه بگویم. اطرافیان مان با علاقه شدید گوش های شان را تیز کرده بودند. ما می دانستم شنونده داریم در اطراف مان. قبل از اینکه از کافه بیرون شویم، از یک موسیقی دانان کلاسیک خیالی نام بردیم و گفتیم که سه ماه بعد در دبی کانسرت دارد و ما باید از همین الان تکیت بگیریم. بعد از آنجا بیرون شدیم. هر دوی ما تا هوتل خلیفه ابراهیم خندیدیم.

جدا از شوخی، من روزگاری علاقمند موسیقی کلاسیک بودم. در کالج در کنار کلاس گیتار، دو کلاس موسیقی کلاسیک گرفتم. بعد از یک مدتی به هوش آمدم. دیدم این موسیقی آدم های سفید است و فقط برای آنها می زیبد. الان سالهاست جعبه ای پر از سی دی موسیقی کلاسیک در گاراج خاک می خورد.

من عاشق موسیقی مردم خودم هستم. عاشق موسیقی هزارگی. عاشق صدای داوود. با صدای او به دشت ها و کوه ها سفر می کنم. عاشق دمبوره و غیچک و صدای آبی میرزا و دیدو و یا بولبی هستم.

امروز وقتی مصاحبهء داوود را دیدم خوشحال شدم. این دنیا بدون داوود بی مزه است. خوشحالم که صحت یافته است.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

لابیگران تالبان

از عایشه وهاب شکایت داشتید. بفرمایید، یکی دیگر از لابیگران تالبان، مسعوده سلطان، که باور دارد جمهوریت بدترین دوره برای مردم افغانستان بود و خوشحال است که الان تالبان کشور را آزاد کرده اما مشکل زنان و آموزش زنان و دختران فقط مشکل جزئی است آنهم فقط امیر دلش نمی خواهد دختران مدرسه برود ورنه بقیه تالبان فرشته اند. اگر دل امیر را به دست بیاوریم دیگر افغانستان وضعیتش گل و گلزار است.

یکی از آدم های یا کاملا از وضعیت افغانستان ناآگاه است و یا واقعا یکی از لابیگران تالبان تشریف دارد.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

وقتی می خواهند از دسته بندی "قربانی" بیرون شوند

تصور کنید. از افغانستان است. خوب حالا می خواهد یک جمع از آمریکایی سفید را امپرس کند و در حضور یک نفر دیگر و آن نفر هم یک هزاره باشد. بالقوه و بلدیفالت حدثش اینه که هر هزاره ممکن است از یک بک گروند غریب و فقیر بیاید. "ما خیلی وضع ما خوب بود. موتر داشتیم. خانه داشتیم. پدرجانم بسنیس داشت. آخر هر ماه تفریح می رفتیم بیرون از کشور. کیک و کلچه ما از دوبی و ترکیه می آمد. ما از طبقه های کلاس کابل بودیم."

از من شاید بپرسید، واقعا. بلی. واقعا چنین چیزی را پیش چشمانم دیدم.

یک دختری کابلی و غیرهزاره این حرفا را می گفت. میدانیست من آنجام ورنه شاید خودش را می زد به حقارت و بیچارگی بازی که های به دادم برسید من بیچاره ام. مرا کمک کنید. تالبان بر ما ظلم کردند. اما در جلوی من یک بار حس خودنمایی اش چنان گل کرد که نگو و نپرس. 

یک خانمه سفید بعد از ختم جلسه به من نزدیک و گفت she really phonied up. گفتم، نمیدانم. شاید از ترحم خسته شده.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

شتری که در خانه همه می خوابد

برخی ها از حملات سیستماتیک علیه هزاره خوشحال می شدند. از جمله بعضی تاجیک ها، سادات و شیعیان. فکر می کردند که خشونت فقط علیه هزاره ها می تواند باشد. حالا دیدیم که تاجیک ها هم از خشونت تالبان و پشتون در امان نماندند. سادات و شیعیان هم همینطور.

وضعیت افغانستان مصداق این شعر زیر است که من در سال ۲۰۱۶ قبل از اینکه هوش مصنوعی پدید بیاید ترجمه کرده بودم:

اول آنها به دنبال سوسیالیست ها آمدند
سکوت کردم

چون فکر کردم من سوسیالیست نیستم

بعد سراغ اعضای اتحادیه های کارگری را گرفتند
سکوت کردم

بعد آنها به دنبال یهودی ها آمدند
سکوت کردم

به این دلیل که من یهودی نبودم

سرانجام،
آنها به سراغ خودم آمدند

کسی نبود اعتراض کند.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

ادعای تعرض و عکس العمل ها

در روزهای اخیر، سر و صداهای زیادی بلند است نسبت به ادعای محبوبه ابراهیمی که ظاهرا لطیف ناظمی بدون رضایت او به او نزدیک شده و او را ناگهان بوسیده است. در دنیای غرب، بصورت قانونی ادعای تجاوز جنسی یک زن بصورت اتومات فرض بر صحت نیست چون در سایه قانون فرض برائت از متهم را محافظت می کند. اما در کانتکست افغانیت و افغانستانیت بگذارید پله ترازوی مان را طرف محبوبه ابراهیمی کج کنیم و باور کنیم که ادعای او راست است مگر اینکه خلافش ثابت شود.

خوب، دوستان لطیف ناظمی، شاعران و نویسندگان، تنها کاری انسانی که می توانند بکنند اینه که با خانم ابراهیمی همدردی کنند ورنه آخرین گزینه و بهترین کار حرف نگفتن در این مورد است.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

بیوگرافی به شیوه سپهری اما هزارگی

در سابستک ازم بیوگرافی می خواست. ماندم چه بنویسم. ناخودآگا شعر سپهری به یادم آمد. الهام گرفته از آن، یک بیوگرافی برای خلایق سابستک نوشتم. با خود گفتم اینجا بگذارمش تا باشد که ساکنین بلاگ اسپات هم مستفید شوند:

باچه آزره ایم. روزگار مه بد نیه. تکه نانی پیدا موشه. خرده هوشی هم دروم. پدرنالتی دنیا ره یک کمی سر مه درک موشه. سر سوزن ذوق مه هم بد نیه. ده ایله گشتی حریف ندروم. برکه و قچر قچور طبیعت ره رزق و روزی میدنوم که به هیچ شرایطی عوض نمونونم.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

گلشهر

این اسکرین شات از یک مقاله تحقیقی در مورد جمعیت هزاره های گلشهر است که امروز باهاش برخوردم. اگر ممکن است به این اسکرین شات یک نگاهی بیندازید که بفرمایید چقدر نزدیک به واقعیت است.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

بات های که ترافیک خلق می کنند

وبلاگ انگلیسی من - که حالا به اسم fieldnotes on humanity مسما شده است - تا دو سال حد اوسط 5000 تا 7000 روزانه بازدید کننده داشت. این تعداد پاین هم می آمد زمانی که من پست های در مورد جنگ ها در خاورمیانه و خصوصا وضعیت فلسطینی ها می نوشتم. دلیل پاین آمدن ترافیک، محدود کردن کرالر (crawler) در موتورهای جستجوگر بودند. به کرالرها که برپایه الگوریتم کار می کنند دستور داده می شد که فلان وب سایت و یا وبلاگ را کرال و یا جستجو نکن. ناگهان ترافیک وبلاگ من بصورت سرسام آوری پاین می آمد. مثلا روزانه 400 تا 500 بازدید کننده داشت.

در یک سال اخیر، متوجه شدم که وبلاگ من بعضی وقت ها بازدیدکنندگانش حتی به 200 هزار نفر در روز می رسد. این تعداد را باور نکردم که بازدیدکنندگان حقیقی باشند. رفتم گوگل انالیتکس را فعال کردم. آنجا متوجه شدم که حداوسط بازدیدکنندگان حقیقی بین 5000 تا 10000 بازدیدکننده در روز در نوسان است.

با یک سری محاسبات سرسری به این نتیجه رسیدم که مانیتایزش کنم، یعنی تبیلغات نصب کنم. این کار را کردم. روز اول حدود 1.5 دالر درآمد داشت. با خودم گفتم شاید اول کار باشد با اینکه مایوس کننده بود. هر روز که می دیدم نه تنها به همان 1 دالر نرسید که بلکه پاین هم رفت.

بعد متوجه شدم که اکثر ترافیک ها توسط بات ها ایجاد می شود نه بازدیدکنندگان حقیقی. 

حالا به این نتیجه رسیدم که هرچند روزانه بین 150 تا 200 هزار بازدید کننده دارد اما حقیقتا 98 درصد همه رد پای بات هاست. خیلی مایوس آور بود. گوگل ادسینس را برداشتم. حالا خلایق می توانند بدون مزاحمت در وبلاگ من چکر بزنند.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

یک برنامه دولتی با نیت شوم

طبق خبری در واشنگتن پست، دفتر اسکان مجدد پناهندگان  تحت اداره ترامپ با یک نیت بد نظرسنجی را قرار است راه بیاندازند که از طریق آن می خواهند اطلاعات مهاجرینی را جمع کنند که "ممکن است تحت شرایط آسیب پذیری قرار دارند." این نظرسنجی فقط برای افغانستانی های طرح شده است که در طی ۵ سال گذشته به آمریکا آمده اند.

جالب اینجاست که این برنامه فقط برای 800 نفر طراحی شده است؟ چرا آن تعداد؟ خوب معلوم نیست. این رقم شاید پوشش برای یک نیت شومی باشد که می خواهند که در این رقم بسنده نکنند بیشتر از آن رقم نظرسنجی انجام بدهند و اطلاعات بییشتری جمع کنند.

بنابر واشنگتن پوست سوالهای که قرار است از شرکت کنندگان پرسیده شوند شامل اطلاعات دقیق اعضای خانواده، شغل و زبان های مورد استفاده و وضعیت مهاجرت آنها جمع آوری می شود. یکی از این سوال ها ربط به درجه ادغام به جامعه ای آمریکاست. این سوال از کسانی پرسیده می شود که ۵ سال پیش آمریکا آمده اند.

واشنگتن پست می نویست: "دفتر اسکان مجدد پناهندگان [و یا همان ORR] که بخشی از وزارت بهداشت و خدمات انسانی است، به درخواست اظهار نظر پاسخی نداد و وزارت امنیت داخلی ایالات متحده نیز در این مورد اظهار نظری نکرد."

ریس افغان ایوک شان وندایور گفته است که ممکن است اطلاعات جمع آوری شده برای اخراج افغانستانی ها استفاده شود.

حالا که در این وضعیت قرار داریم، بهترین راه مقابله با آن اینه که زنگ های با شماره های ناشناس (آنهای که ثبت نیستند) را جواب ندهیم. 

0 comments Posted by Nasim Fekrat

یک عکس و خاطره از سال های دور

این عکس را نمیدانم از کدام سال است. از صفحه کامران میرهزار گرفتم. طرف راستم، آن مرد سفید مارتین نام دارد اهل آلمان. آن آخری ملک شفیعی است. 

اگر اشتباه نکنم این دفتر نهاد حمایت ژورنالیسم و آزادی بیان بود که مقرش نیویورک بود. مثل خیلی چیزهای دیگر، این هم در پکج حضور امپراطور در افغانستان قرار داشت.

آن زمان که من جوان بودم و یک کمی نه بلکه زیاد دیوانه، دست به هر کاری می زدم. از جمله کارهای که کردم وبلاگ نویسی، کارهای ژورنالیسم، و فوتوژورنالیسم بود. به این زمینه ها همینطوری وارد شدم اما کار اصلی و حرفه ای که از طریق آن نان می خوردم کامپیوتر بود.

آن زمان که خیلی ها از کامپیوتر (منظورم واقعا همه چیزی کامپیوتر است) خیلی سر درنمی آوردند، در نبود آدم های باسواد و کامپیوتردان من و امثال من همه چیزدان بودیم. مثلا من در باره لینوکس با نام مستعار وبلاگ نویسی می کردم. 

بهرحال، این عکس یادگار بماند از آن زمان.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

ثبت و رسمیت زبان هزارگی یک نیاز انسانی است

فاطمه و پدر و مادرش چهارسال می شود در لندن زندگی می کنند. آنها هزاره اند. او می گوید، پدر و مادرم با مشکل جدی روبرو هستند. وقتی به دکتور می روند مترجم فارسی زبان یا دری زبان استخدام می کنند. نه مترجم حرف پدر و مادر فاطمه را می فهمند و نه پدر و مادر فاطمه حرف های ترجمه شده مترجم را.

چندین بار او خودش و خواهرش پدر و مادرش را همراهی کردند. امروز وقتی در تلفن باهم صحبت می کردیم، گفت "ما و خواهرم هر دو سری کاریم. نمی توانیم از کار دست بکشیم و برای پدر و مادر مان مترجم باشیم. اما این را هم می دانیم که هیچ کسی نمی تواند حرف های پدر و مادرم را ترجمه کنند جز یک مترجم زبان هزارگی."

او اضافه می کند که یک خانواده ای هزاره در همساگی شان به دلیل مشکل ارتباط با مترجم کلا از رفتن به دکتور و ادارات دولتی دست برداشته اند مگر اینکه یکی از اعضای کمیونیتی داوطلبانه به داد شان برسد.

همین مشکل را یکی از نزدیکان من در کانادا دارد. او هزاره است. هر باری که مترجم دری زبان و فارسی زبان استخدام می شود نه او و شوهرش حرف مترجم را می فهمند و نه مترجم حرف آنها را. من گاهی که وقت دارم از راه دور برای آنها ترجمه می کنم.

چهار سال پیش، در آمریکا، اداره گمرک و حفاظت مرزی (CBP) برای یک مرد جوان هزاره که تازه از مرز مکزیک به آمریکا آمده بود یک مترجم غیرهزاره استخدام کرده بودند. بعد از یک ساعت ترجمه جوان هزاره را از بقیه مهاجرین جدا می کنند و به یک زندانی انفرادی و فوق امنیتی می اندازند. بعد از دو ماه، سه افسر اف بی آبی سراغ یکی از نزدیکان او را در یک ایالت دیگر می گیرند.

عباس می گوید، یک روز صبح، سه نفر با لباس شخصی زنگ در را زدند. در را باز کردم. آنها بج (badge) های شان را نشان دادند و گفتند که ماموران اف بی آی هستند. 

ازم پرسیدند، شما غلام حسین را میشناسید؟ گفتم، "بلی. او از قریه ماست. ما باهم مکتب رفتیم. او بعد از صنف 12 رفت کابل و دانشگاه خواند و بعدش در دولت کار گرفت. تا سقوط در حکومت کار می کرد."

عباس که از نزدیکان اوست می گوید، افسران به طرف همدیگر نگاه کردند، مکث کردند و بعد "پرسیدند که آیا غلام حسین ایران رفته و سوریه جنگیده است"

عباس می گوید "نه. او از افغانستان بیرون نرفته است. اتفاقا من تمام اسناد و مدارک او را دارم. او قبل از اینکه آمریکا بیاید تمام اسناد و مدارک مکتب و دانشگاه و دولتی اش را به من ایمیل کرد."

عباس می گوید، من لپ تاپم را باز کردم و پی دی اف ها را برای آن نشان دادم. کوپی از آنها به افسران ایمیل کردم.

مترجم غیر هزاره به دروغ به افسران گمرک گفته بود که غلام حسین یکی از جنگجویان فاطمیون است و می خواهد درخواست پناهندگی بدهد.

نتیجه گیری:

ضرورت به رسمیت و ثبت کردن هزارگی منحیث یک زبان مستقل در ادارات دولتی کشورهای غربی یک نیاز انسانی و ضروری است. ثبت زبان هزارگی نه تنها مشکل فهم و ارتباطات اداری را حل می کند بلکه به پایان دادن چرخه تبعیض سیستماتیک علیه هزاره ها و در کاهش رنج انسان هزاره در جهان غرب کمک می کند. به همین خاطر، هزاره ها برای پایان دادن رنج خود، برای ثبت هزارگی  منحیث یک زبان مستقل در آسترالیا، انگلستان، آلمان، آمریکا، کانادا و بقیه کشورهای که هزاره ها حضور دارند دست به کار شوند.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

سرنوشت انسان و بیابان

چند تا تصویر از دشت های مرتع و سبزه زاری کشورش، را نشانش دادم. گفتم روزی می خواهم به این دشت ها و جلگه های وسیع برم و موترسایکل رانی کنم.

قبل از آنکه حرفی به زبان آرد، مکثی کرد و بعد از یک نفس عمیق گفت: 

"آه، دشت قزاق عزیزم چه شگفت‌ انگیز و چه زیباست. بیاد می آورم چراگاهی را که پدرم چهار فرزندش را در آن بزرگ کرد. مزارعی را که مادرم و خواهرم در آن لاله می‌ چیدند. دشت های پهناوری را که میدان تاخت و تاز اسب های ما بودند. تالاب های را که از نیلوفر آبی شاداب بودند."

همانطور که ادامه می داد، متوجه شدم صدا در گلویش گیر می کند. مکثی کرد. دیدم، چشمان بادامی اش اشک حلقه زد.

"هر بار که با بچه الاغی بازی می‌کردم، اسب‌ سواری می‌ کردم و بزی را دنبال می‌ کردم. دشت را به یاد می‌ آورم. با پدرم بیرون می‌ رفتیم تا گل بچینیم و صمغ کوهی جمع کنیم."

من خاموشانه، چشمم به گلاس چایش روی میز خیره مانده بود. ناگهان، نگاهش را از عکس ها بلند کرد. و بعد با یک آه عمیق ادامه داد:

"زمان دیگر هرگز برنمی‌ گردد. همه چیز مثل یک فیلم از جلوی چشمانم گذشت."

آیگل، سالهاست در حاشیه شهر لاس انگلیس دور از زادگاهش زندگی می کند. او صاحب یک کافه است. او به من می گوید، من یک تبعیدی خود خواسته ام. 

من غبطه خوردم ازچنین حس شیفتگی و ناستولوژی او به دشت و طبیعت قزاقستان. هر باری که به ویدیوهای ولاگرهای غربی که در دشت ها واستپ های بکر، مترع و وسیع قزاقستان نگاه می کنم، بیشتر از پیش مرا به خود شان جذب می کند. با خودم خیال بافی می کنم که روزی یک موترسیکل اندرو (enduro) بخرم و دشت های قزاقستان را بگردم.

دشت و بیابان جهان زیست آدمی است. از نگاه غربی، دشت و بیابان و طبیعت بکر "منظره" است که باید نگرست و تحسین کرد اما  برای بومیان که در آن بزرگ شدند، لاله چیدن و اسب تاختند و هر روز به نیلوفر آبی سلام فرستاده اند، واقعیت اجتماعی است. معیشت تام است. سرنوشت انسان و بیابان بهم تافته است. او را نمی شود از دشت و بیابان دور کرد. به همین خاطر، هویت آیگل را که حالا بیشتر از دو دهه و هزاران مایل دورتر از دشت ها و بیابان های قزاقستان زندگی می کند از هم جدا کنید زیرا خاطرات کودکی او جغرافیایی است که در دشت های مرتع و سبزه زار شکل گرفته است.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

فناناپذیری و منطق استعمار استیطانی

بعضی ها فکر می کنند نامیرایند و در همان درک کودکانه می زیند، و ای بسا که برای خلق و تکثیر خشونت دست می زنند. لینزی گراهام دنیا را از دید استعمار استیطانی (settler colonialism) می دید. منطق استعمار استیطانی جز نابودی چیزی نیست، نابودی مردم و جوامع بومی و نهایتا راه یافتن و جایگزین سازی بومی ها توسط مستوطنین ها. گراهام یکی از آنها بود.

وقتی او از نابودی حرف می زد، همیشه به توکیو و برلین منحیث شهرهای که آمریکا به نابودی کامل سوق داد استناد می کرد. این نوع دیدگاه بر پایه باورهای حذف گرایانه است که فقط یک مستوطنین می تواند در سر بپروراند. منظور از نابودی کامل جایگزین ساختن و نظم کامل جدید است که توسط استعمار استیطانی امکان پذیر است.

نوت: کلمه استیطانی و مستوطنین در عربی است. ترجمه دقیق در فارسی نیافتم.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

فایده ای هوش مصنوعی چیست؟

کتاب آمپراطور هوش مصنوعی توسط کارن هاو (Karen Hao) را می خوانم. غول های شرکت های تکنولوژی به سمت ساختن مراکز داده ها به سمت کشورهای در حال توسعه می روند تا از زمین ارزان و آب فراوان و تازه و نبود مقررات محیط زیست سوء استفاده کنند. اینکه شغل ایجاد می کنند قابل سوال است. ممکن است در همان وهله نخست برای ساختن چهار دیواری کارگر استخدام کنند اما در نهایت، پراسیسرها بصورت اتومات به کار خواهد افتاد و نیازی به هیچ کارمندی نخواهد جز اینکه بوردی و یا ابزاری تبدیل شود و آنهم توسط یک یا دو نفر متخصص انجام می شود.

هوش مصنوعی تقریبا هیچ فایده‌ ای برای عموم مردم در هیچ جایی از دنیا ندارد. مراکز داده ها منابع طبیعی مثل آب تازه و محیط بکر و برق را هدر می‌ دهند. به علاوه زمین های که ممکن است از شان بهره برداری صورت گیرد تقریبا نابود می کند. شغل های خوب مورد نیاز را از بین می‌برند.

این همه برای چه؟

وقت تلف کردن وقت بیشتر برای صحبت با ربات‌ ها در تلفن و یا کامپیوتر و بدتر اینکه دانشجویان دانشگاه تنبل‌ تر شوند و از مغز خود برای درس خواندن و انجام تحقیق استفاده نکنند.

خوب، نهایتا، همه اینها برای این است که چند سود جوی غول تکنولوژی داده ها بتوانند ثروتمند تر شوند و بقیه ما را فقیرتر کنند.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

تغییر نام وبلاگ انگلیسی

امروز یک دفعه به این فکر افتادم که چرا نام وبلاگ انگلیسی ام را تغییر ندهم. قبلا بود on the way یعنی در راه. با خود می گفتم که یک مهاجر همیشه در راه است. در مسیر است. هیچ وقت و هیچ جایی نمی رسد. او همیشه از این وادی به آن وادی کوچ می کند و تنها چیزی که با خودش می برد خودش و خاطراتش است. 

عنوان "در راه" یک نوع حس صوفیانه داشت. این یکی از نام های بود که اسد بودا پیشنهاد کرده بود. وقتی صوفی میگم منظورم از همان تعریف کلاسیکی است که در کتاب ها خواندیم. مثلا بیدل یک آدم صوفی بود. در خرابه ها زندگی می کرد. البته این چیزی است که در باره اش نوشته اند.

خوب، من که خیلی راه ها را رفته ام و خیلی راه های را هم نرفته ام. امروز تصمیم گرفتم نام وبلاگ انگلیسی را تغییر بده از on the way به fieldnotes on humanity یعنی یادداشت هایی میدانی در مورد انسانیت یا یادداشت های میدانی در مورد بشریت. در فارسی هر دویش درست است. بهرحال، این عنوان منعکس دهنده رشته ی تحصیلی من است.

من خیلی مسیر را راه رفتم. امروز در این نقطه رسیده ام. هنوزم در راهم اما یادداشت می گیرم. از همه چیز. از آنچه می بینم. می شنوم و تجربه می کنم. اینجا در فارسی می نویسم و آنجا در انگلیسی. امیدوارم هر دو جای همینطور که تا هنوز بود باقی بماند و با قوه و قدرت طبیعت لایتناهی کمک کند تا از شر وسوسه و بطالت وقت در امان بمانم.

آها، تا از یادم نرفته این را می خواهم اضافه کنم که تمپلت وبلاگ انگلیسی ام را هم تغییر دادم. 

0 comments Posted by Nasim Fekrat

منع ورود دانشجویان افغانستانی به دانشگاه های انگلستان

طالبان تنها دشمنان زنان نیستند که مانع تحصیل آنها می‌ شوند. دولت بریتانیا دانشجویان دختر افغانستانی را نیز از حضور در دانشگاه‌ های بریتانیا منع کرده است. در زیر ویدیوی کری پاتسالیس را ببینید و دادخواست او را امضا کنید. تعداد این دانشجویانی که می‌توانند وارد موسسات عالی بریتانیا شوند، به انگشتان یک دست نمی‌رسد اما دولت بریتانیا به طرز تکان‌دهنده‌ ای تصمیم گرفته است آنها را از فرصت‌ هایی که تحت رژیم طالبان ندارند، محروم کند. اگر این خبر دقیق باشد که دولت بریتانیا سالانه حدود ۴۰۰۰۰ دانشجوی پاکستانی ویزا می دهد تا به بریتانیا بیایند و در آنجا تحصیل کنند و در نهایت حدود ۵۰۰۰ نفر از آنها درخواست پناهندگی می‌ دهند، چرا بریتانیا نمی‌تواند برای چند دانشجوی دختر افغان ویزا صادر کند تا برای تحصیل به بریتانیا بیایند؟ این پیتیشن را امضاء کنید.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

روز استقلال آمریکا برای سیاهان چه معنایی داشت/دارد؟

بشنویم به بخشی از سخنران گهربار فریدریک داگلس، مردی که در خانواده یک برده به دنیا آمد و بعدا از بردگی فرار کرد و سرانجام حامیان بریتانیایی لغو برده‌ داری آزادی قانونی او را در سال ۱۸۴۶ خریداری کردند. بلی، برای اینکه او آزاد شود، آزادی او باید خریداری می شد.این بخشی از تاریخ آمریکاست. او بعدا یکی از رهبران کلیدی لغو برده داری ظاهر شد. در ۵ جولای سال ۱۸۵۲، در راچستر، نیویورک، او یکی از مشهورترین سخنرانی‌ های خود را با عنوان «معنای روز استقلال آمریکا برای سیاه‌ پوستان» ایراد کرد. این سخنرانی توسط هنرپیشه ٖجمز ایرل جونز (James Earl Jones) اجرا شده است

 

0 comments Posted by Nasim Fekrat

یک مورد بی‌ رحمانه‌ ی دژاوو

من از امسال، در جام جهانی ۲۰۲۶، طرفدار تیم های آفریقایی ام. دیروز بازی سیگینال و بلجیم را دیدم. سینیگال بازی را برده بود. ولی در دقایق هشتاد دو گل خورد. این یک مورد بی‌ رحمانه‌ی دژاوو (deja vu) بود. یک باخت درد آلود. 

امروز از پیروزی تیم مصر بر آسترالیا خوشحال شدم. فرعون ها خوب بازی کردند و امیدوارم در دور ۱۶ هم بدرخشتند و باشد تا یک تیم آفریقایی به فینال راه یابد. 

0 comments Posted by Nasim Fekrat

جام جهانی و فرصت تحقیر استعمارگران دیروز

امیر، خواهر زاده ام، یک دایهارد فوتبال به تمام معناست. طرفدار تیم های اروپایی است. مثلا از آرژانتین و فرانسه و آسپانیا حمایت می کند. 11 سالش است. اکثر بازیکنان را با جزییات می شناسه چیزی که من کم میارم.

در این دو سه روز چند تا بازی را زنده دیدیم البته با کمک وی پی ان ورنه باید 85 دلار می پرداختیم به کورپورت ها و شرکت های که نشر زنده بازی های را انحصار کرده و می خواهند از این طریق جیب های شان را فربه تر کنند و چند اونسی به طمع و خودخواهی بیافزایند تا بتوانند قدرت بیشتری کسب کنند. پلوتوکرات ها و طبقه سروتمندانی که هزار و یک رقم راه و چاه برای سرگرمی دارند و پیدا می کنند اما هنوزم با نهایت حرص و طمع می خواهند سرگرمی فقرا و مستمندان را که فقط با یک توب ممکن است به فرصت برای کسب سرمایه "مردار" تبدیل کنند. البته خوب این را هم فراموش نکنیم که خود فیفا به باند مافیایی درآمد زایی تبدیل شده است. بهرحال.

امیر از من می پرسه: "دایی، چرا از فرانسه و آسپانیا و آرژانتین طرفداری نمی کنی؟"

می پرسم: "چرا حمایت کنم، عزیزم؟"

جواب میده: "چون در آن تیم ها، ستاره هاند. مثلا امپاپه، لمین یمال، و میسی."

"آها."

بعد می پرسم: "میدانی چرا من مخالف همه این تیم های قدرتمند اروپایی ام؟"

میگه: "نه."

"چون وقتی یک تیم کوچک از یک کشور کوچک و فقیر آفریقا میاد مقابل یک تیم قدرتمند اروپایی قرار می گیره و بازی را می برد، هیجان داره."

میگه: "هیجانش چیه؟"

میگم: "تیم قدرتمند تحقیر میشه. من فقط این بخشش را دوست دارم."

"آها."

اضافه می کنم: " یک دلیل دیگر هم است که من از تحقیر شدن آنها حظ می برم"

می پرسه: "چیه؟"

میگم: "آن مسیله ی تاریخی است. مثلا همین کیپ وردی را ببین. نزدیک 500 هزار جمعیت داره. بیش از 500 سال، تا همین 1975، مستعمره پرتغال بود."

"یا همین غنا را ببین. تا 1957 مستعمره انگلیستان بود. دیروز تیم استعمارگر کهنه انگلیس نتوانست دروازه غنا را باز کند. این خودش یک تحقیره." 

امیر می پرسه: "که چه"

میگم: "حقارت استعمارگران دیروز یک نوع انتقام جویی است."

"آها."

می پرسه: "مستعمره چیست؟"

"چم دایی!" ادامه میدم "مستعمره کشوریه که مورد استعمار قرار گرفته. استعمار یعنی که یک کشور قدرتمند بیاد میهن ات را با زور اشغال بکنه و منابع طبیعی آن را بدزده و از مردم آن بهره کشی بکنه، آزادی را از تو بگیره، و هر جوری دلش شد ستم بکنه و تو نتوانی بپرسی چرا."

ادامه میدم "به همین خاطر، وقتی آن کشورها میاد مقابل تیم های اروپایی قرار می گیرند و از خوردن گول جلوگیری می کنند، من حس می کنم آنها یک نوع انتقام می گیرند - چون تیم قوی تحقیر میشه. اینش مهمه چون هیجان داره"

بعد همانطور که در صفحه ی تلویزیون به دنبال توپی که از این طرف به آن طرف با لگد بازی کنان دور می شود با هم خیره می میشیم، می بینم که امیر خاموش است، مثل اینکه به فکر فرورفته. نمیدانم او غرق فکر کردن بازی است یا در باره چیزهای که صحبت کردیم دارد فکر می کند.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

واقعیت های هولناک زن بودن در افغانستان

همه ما میدانیم و از این امر واقفیم که در آن ملک چه می گذرد، اما یک چیز را نمی دانیم و نمی خواهیم بدانیم و بر واقعیت بودنش اذعان کنیم. آن فرهنگ زن ستیزی به شکل وحشیانه جنسیتی است. نمونه آن را در پست فسبوکی اخیر تهمیه سایروس می بینیم که توسط نزدیکان خانواده اش مورد تجاوز قرار گرفته است:

من کودکی بودم که از سوءاستفاده جنسی چندین مرد جان سالم به در بردم - اما دیگر ساکت نیستم. امروز، تصمیم گرفته‌ام حقیقت را با قدرت و شفافیت بیان کنم، چرخه شرم را بشکنم و قدرتم را بازپس بگیرم.

اولین متجاوز، پسر کاکای بسیار بزرگترم بود. یک روز، در حالی که با خواهرش در رودخانه‌ای که از میان خانه‌شان می‌گذشت شنا می‌کردم - او که فقط شلوار پوشیده بود - منتظر ماند تا کارمان تمام شود. او با صحبت کردن حواس خواهرش را پرت کرد، سپس دستانش را روی سینه‌ام گذاشت و شروع به ماساژ و مالیدن سینه‌هایم کرد. حتی به عنوان یک دختر کوچک، من این تجاوز را احساس کردم و بلافاصله او را هل دادم.

دومین متجاوز، برادر شوهر خواهرم بود. هر وقت مرا تنها پیدا می‌کرد، سعی می‌کرد مرا ببوسد و بغل کند. من با قاطعیت به او گفتم که بس کند و هشدار دادم که به خواهرم خواهم گفت. او تهدید کرد که اگر صحبت کنم، ازدواجش را نابود خواهد کرد. من جوان و ساده‌لوح بودم و برای محافظت از او سکوت کردم.

سومین متجاوز، مرد قدرتمندی از دوران جهاد بود که زنان و کودکان را، به خصوص در جشن‌های عید، طعمه خود قرار می‌داد. او از شادی جشن‌ها به عنوان پوششی برای سر زدن به محله‌ها و تجاوز به دختران و زنان - حتی در مقابل شوهرانشان - استفاده می‌کرد. مردم وقتی او می‌آمد، پنهان می‌شدند، زیرا او ثروتمند، قلدر و فراتر از قانون بود.

این شاید نمونه ای از هزاران مورد تجاوز جنسی به کودکان و دختران و زنانی باشد که روزانه در افغانستان - در خیلی موارد توسط مردان خانواده و نزدیکان - اتفاق می افتد و ما و فرهنگ ما اجازه نمی دهد آنرا بشنویم و باور کنیم. با نهایت احترام و درود به تهمینه سایروس که جریت کرد و جلو آمد و داستان زندگی را اش با ما شریک کرد.

گاهی وقت وقتی کلشیه ای "افغانستان بدترین جای برای زنان" را از زبان مردان و زنان سفید می شنوم، ناخودآگاه عکس العمل نشان میدم و آن را تروپ و کلشیه ای جزء برای انگ زدن و اهانت چیز دیگری نمی دانم اما نمی شود از کنار حقیقت همینطوری گذشت و فقط با عکس العمل در برابر دیگران به انکار حقیقت پرداخت. لازم است که بپذیریم آن حقیقتی را که هرچند خفت بار و اهانت بار و شرم آور باشد. افغانستان بدترین جایی برای زنان است.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

تعویق زمان و تماشای گرسنگی در قلب قدرت

در یونین استیشن، ایستگاه مرکزی حمل و نقل عمومی واشنگتن دی سی، در جلوی یک کافه برای تلافی نه بلکه به تعویق انداختن زمان بودم که ناگاه خانم جوان سیاه چرده ای با ظاهر ژولیده از کنار میز من گذشت. چشمم ناخودآگاه او را دنبال کرد - نه با غرابت آنچنانی که معمول است بلکه با حس کنجکاوی که ظاهر او با وضعیت حاکم در تضاد بود.

کتاب از چخوف در دستم بود. اندکی مکث کردم. بعد سرم را از لای کتاب برداشتم طوری که زاویه دیدم او را دنبال کند. او با دو سه گام غیر معمول نزدیک دیوار مزین با سنگ های مرمر که سقفی بلند و نفس گیر با طاق های با شکوهی را بر دوش دارد نزدیک شد.

این استیشن یکی از نمونه های برجسته سبک معماری بوزار (Beaux-Arts) اواخر قرن نزدهم با سبک و سلیقه آکادمیک اما الهام گرفت از طاق کانستنتین رم توسط معمار مشهور آمریکایی دانیل برنهام طراحی شده است. سالن اصلی این ایستگاه استوانه ای شکل است با ارتفاع ۲۹ متر و تا ۶۰ متر طول. 

خانم با پونی تیل لباس سیاه بر تن داشت. بالاتنه اش که شبیه واسکت بدون آستین می ماند زیر بغل و بخشی از پستانهای بزرگش را آشکار کرده بود. مثل اینکه سوتینی نداشت. وقتی خانم جلوی سطل سیاه بزرگی از زباله رسید بدون مکثی هر دوستش را به درون سطل آشغال کافه فرو برد. او گرسنه بنظر می رسید. مثل اینکه از جای دوری به اینجا آمده بود تا شاید از پسمانده های غذاهای که مسافران آنجا پرت کرده بودند او رفع گرسنگی بکند. 

ناگاه، خاطرات کودکان خیابانی در کابل در خاطرم زنده شد. من بارها اطفالی را دیده بودم که از میان زباله ها غذاهای بازمانده و گندیده را با دستان کوچک شان جمع کرده و همانجا در میان زباله های یکی یکی می خوردند تا رفع گرسنگی کنند.

چه فرقی است بین آن اطفال و این خانم سیاه پوستی که از یکی از خیابانهای سروتمندترین شهر و پایتخت آمریکا گرسنگی او را به این سطل زباله در جلوی این کافه کشانیده است؟ یکش از فقر و بی عدالتی ای رنج می برد که حاصل سالها جنگ و خونریزی است که گاهی از طریقی بر او تحمیل شده است و دیگری از بی عدالتی رنج می برد که حکومتش مالیات رعایایش را به جایی اینکه برای رفای اجتماعتی مصرف کند صرف جنگ افروزی، تجاوز و کشتار مردمان سرزمین های دیگر می کند.

این استیشن کمتر از یک مایل از کنگره آمریکا، جایی که بزرگترین تصمیم ها نسبت به اینکه چه کسی دسترسی به عدالت، آزادی، برابری و حقوق اولیه داشته باشند فاصله دارد. کمتر از دو مایل از کاخ سفید جایی که قدرتمند ترین آدم و به عهده داشتن کشنده ترین ارتش دنیا و با مصارف میلیاردها دلار نشسته و تصمیم جنگ و تجاوز به خاک دیگران و قتل آدم های بی نگاه حتی هزاران مایل دور را می گیرد، فاصله دارد. در قلب قدرتمندترین و سروتمندرین کشور دنیا آدم ها هنوزم گرسنه اند و برای رفع گرسنگی سراغ پسمانده و ضایعات مواد غذایی مسافران در سطل های زباله ها جلوی رستورانت ها و کافه ها می روند.

چند ثانیه ای نگذشته بود که صدای خانمی از پشت سرم شنیدم: "ببخشید، نیازی نیست آنجا را بپالی. بیا من نصف ساندویچم را که دست نزدم به تو میدم."

خانم بدون اینکه حرف و سخنی بر زبان آرد هر دوستش را از سطل زباله بیرون کشید و با سرعت از جلوی میز من گذشت. چند ثانیه ای بعد، دیدم یک جعبهء کاغذی ساندویج در دست با گام های تیز از آنجا دور و بعد در میان جمعیت ناپدید شد. از خودم پرسیدم، چرا او آن ساندویج را نخورد؟ بعد با خود فکر کردم، کی می داند، شاید آن نیمه ساندویچ را به کودکانش ببرد.

این افکار به جایی اینکه قلب و ذهنم را آرام کند بیشتر مرا از درون متلاطم کرد. اکنون که یک ساعت از آن واقعه گذشته و من در مسیر فیلادلفیا در قطارم این یادداشت را می نویسم، می خواهم این را بگویم که شاهد رنج سیستماتیک بودن تجربه عمیقا طاقت فرسا و غمناک است نه به خاطر ماهیت رنج بلکه به دلیل سیستماتیک و جهانی بودن آن.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

جنایت جنگی آشکار

قبلا وقتی می خواستند به مردم عادی و ملکی صدمه بزنند بصورت کنایه می گفتند "خصارت جانبی" بود. اکنون مستقیم هدف قرار می دهند. مثلا منابع آب آشامیدنی شان از بین می برند. هدف قرار دادن این منابع تحت قوانین بین المللی غیرقانونی و جنایات جنگی به شمار می رود.

نه اینکه قبلا اینها به قوانین بین المللی اعتنای داشتند، این را می خواهم بگم که جانیان آنقدر جسور شده اند که بدون کدام محابا جنایات شان انجام میدن و با کمال افتخار از آن در مطبوعات یاد می کند.

0 comments Posted by Nasim Fekrat

مسحور دروغ های امپریالیسم

مصاحبه صادق زیبا کلام با کانال 4 انگلیس دیدم. اول فکر کردم این مصاحبه بیرون از ایران اجراء شده است. بعد متوجه شدم، نه، در تهران ثبت شده است.

سالها قبل یک یا دو مقاله از او خوانده بودم. مصاحبه اخیر او باعث شد درکم را از او که منحیث یک آکادمیک و روشنفکر می شناختم اصلاح کنم. استدلال مسایل سیاسی و جواب های که به سوالات آن ژورنالیست داد، مایوس کننده بود. شاید آدم های عادی در خیابان های تهران بهتر از او به مسایل سیاسی و تحلیل آن واقف باشند. تصویری که او از ایران ارایه می کند چندان فرق زیادی با دیدگاه های طرفداران پهلوی که در خیابان های لاس انگلیس بیرق اسراییل را حمل می کنند و برای نابودی رژیم جمهوری اسلامی رژه می روند و به خاطر نفرت به رژیم تجاوز بر خاک شان توجیه می کنند، ندارد.

یکی باشد طرح آمریکا و اسراییل را جلوش بگذارد که می خواستند ایران را تکه تکه کنند. بعد ازش بپرسند بفرمایید، چه می خواهید بگید.

برای ایرانی ها اگر سرنگونی حکومت منتخب مردمی محمد مصدق در سال 1953 توسط آمریکا و انگلیس خیلی دور و فراموش شده بنظر می رسد به تجربه و تاریخ کشور همسایه اش عراق نگاه کند. در سال 2003، بعد از تجاوز به خاک عراق، آمریکا تصمیم گرفت تمام درآمدهای نفتی عراق به خزانه بانک فدرال در نیویورک منتقل شود. از آن روز تا امروز، تمام درآمدها، تقریبا 90 درصد درآمد ملی که کلا از طریق نفت به دست می آید، به بانک فدرال ریزیرف در نیویورک واریز می شود. عراق برای اینکه به خزانه ملی اش دسترسی پیدا بکند باید پروژه بنویسد و از خزانه ملی آمریکا رسما تقاضای پول بکند. باز هم این آمریکاست که تصمیم می گیرد چقدر پول به حساب دولت عراق بریزد.

باید متاسف بود به وضعیتی که مردم به این سادگی مجذوب و مسحور دروغ های امپریالیسم از قبیل دموکراسی، آزادی، حقوق بشر و غیره شده اند. قبل از ۲۰۰۳، عراقی های دیاسپورا بخشی از تجاوز آمریکا بر خاک شان بودند و حالا می بینیم این داستان در همان منطقه تکرار می شود.

اگر آن ابزارهای بازدارنده نمی بود الان ایران در کام آمریکا و رژیم صهیونیستی فرو رفته بود و تکه تکه شده بود و ذخایر طبیعی اش توسط کامپانی ها آمریکایی مصادره شده بود. دقیقا همان کاری را که با عراق کردند.

0 comments Posted by Nasim Fekrat