۱۰ خرداد ۱۴۰۵

شعر: اگر موتر "تق و پق" می کند توقف کنید!

صبح ساعت 5 بلند شدم. سرتیتر اخبار در وبسایت نیویورک تایمز را مرور می کردم. چشمم به یک شعر خورد. عنوانش این بود: "به دنبال خرد در شعر." عنوان جذابی بود. باز کردم. تنها شعر نبود. اجزای مکمل شعر بود. به این معنی که شعر را از نگاه ساختاری و معنی بررسی کرده بود. شعر خودش زیبا نبود چیزی که جالب بود کالبدشکافی بدنه شعر، ایما و استعاره ها و ریتم آن بود. چیزی جالب تر اینکه یک تمرین در اخیر مانده بود که با انجام آن شعر در ذهن ثبت شود.

آن شعر را اینجا میگذارم:


چند قانون از وندی کوپ
ترجمه اولیه توسط شیخ گوگل ترانسلتور با تغییر و تصحیح شیخ نسیم

اگر موتر دارد "تق‌ و پق"* می‌ کند، توقف کنید

یا اگر خورشید شما را کور کرده است.

وقتی مست هستید به ایمیل‌ ها پاسخ ندهید.


چیزی با خشم رها می‌ کنید. غرق شده‌ اید.

غیرقابل جبران است آنچه امضا شده است.

احساس می‌کنید که روحتان "تق‌ و پق" می‌کند.


صورت تان را با کثافت های بسیار پنهان نکنید،

به خصوص اگر پیر و چروکیده باشد.

وقتی مست هستید به ایمیل‌ ها پاسخ ندهید.


با سی سال آشغال زندگی نکنید

آن چیزهای گرانبهایی که هرگز پیدا نخواهید کرد.

اگر موتر دارد "تق و پق" می‌ کند، توقف کنید.


دلبسته‌ ی یک آدم خوش‌ قیافه نشوید،

هر چقدر هم ثروتمند باشد، مگر اینکه مهربان باشد.

وقتی مست هستید به ایمیل‌ ها پاسخ ندهید.


از این نظر، من مثل یک راهب هستم:

من به چند قانون نیاز دارم که باید در نظر داشته باشم.

اگر موتر دارد "تق و پق" می‌ کند، توقف کنید.

وقتی مست هستید به ایمیل‌ ها پاسخ ندهید.


* تق و پق یک عبارت عامیانه است که ترجمه تقریبا دقیق clunk است. تق صدای شکستن را گویند و پق صدای از کار افتادن و نفس آخر زدن.

۹ خرداد ۱۴۰۵

میهن پرستی بردگی است

بشنویم به گفتار حکیمانه لیو تولستوی:
"میهن‌ پرستی در ساده‌ ترین، واضح‌ ترین و بی‌ چون‌ وچراترین معنایش چیزی جز وسیله‌ ای برای رسیدن حاکمان به جاه‌ طلبی‌ ها و آرزوهای آزمندانه‌ شان و برای حکومت‌ شوندگان، دست کشیدن از کرامت انسانی، عقل، وجدان و اسارت برده‌ وار صاحبان قدرت نیست. میهن پرستی بردگی است"

مقاله ی اصلی با عنوان میهن پرسی اینجا به انگلیسی بخوانید.

۸ خرداد ۱۴۰۵

روز فرهنگ هزاره در سندیه گو

روز ۲۴ ماه می در جشن روز فرهنگ هزاره در سندیه گو شرکت کرده بودم. این عکس در صفحه ی نیلاب بود. من از آنجا کوپی کردم. آنی که روی صندوق سبز تیره نشسته منم. 

۷ خرداد ۱۴۰۵

ذکیه احمد

درود بر ریوراحمد. امیدوارم که هم چنان جاری باشی تا دختران هزاره تو را الگو قرار دهند.

۵ خرداد ۱۴۰۵

ریشه کن کردن درخت 300 ساله

در بی بی سی خواندم که تالبان یک درخت چنار 300 ساله را در بدخشان ریشه کن کرده اند تا جای برای ساخت مسجید باز کنند.

دلیل هرچه است زیاد فرق نمی کند. مثلا اگر این درخت اگر به خاطر جای بیشتر به مسجید ریشه کن نمی شد شاید یک تالب می آمد فتوا می داد که این درخت مربوط به فلان و فلان دوره است و ما باید ریشه کن کنیم. و دلیل دیگر هم شاید این را می آورد که خوب این درخت چون خیلی قدیمی است و مردم به این درخت احترام دارند باید قطع شود. آخر چرا آدم ها باید به درخت، به چیزهای بی جان احترام بگذارند.

از دیدگاه تالبان هر درخت واجد شرایط ریشه کن شدن است.

در کشوری که آدم ها را هر روز ریشه کن می کنند، باید توقع داشت که آنها به درخت ها رحم کنند؟

۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵

شادی نوعی از مقاومت

یک جمله ی کوتاهی است از سیمون دی بووار: "شادی یک عمل مقاومت است." شاد بودن و شاد زیستن به مثابه مقاومت در برابر ظلم و بی عدالتی - سالهاست که این گزاره ورد زبان گروه های محروم و تحت ظلم بوده است.

هزاره ها با رقص و پایکوبی در برابر ظلم و بی عدالتی ولو از راه دور مقاومت می کنند. حکومت ها و گروه های ظالم با تحمیل ظلم و ستم بر اقلیت ها می خواهند آنها روحا بشکند، می خواهند روح و روان آنها آنقدر متلاشی شوند که برای یک لحظه هم که شده شادی را تجربه نکنند. می خواهند نه تنها بر جسم بلکه روح و روان آدم ها حکومت و ظلم کنند.

بنابراین، در روز فرهنگ هزاره، هرچه شادی، رقص و پایکوبی راه بیاندازیم پرمعنی تر خواهد بود.

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵

روز فرهنگ هزاره

امروز روز فرهنگ هزاره است. چندین روز مانده به این و چندین روز بعد از آن، هزاره ها در مورد فرهنگ هزاره صحبت می کنند، با هم دعوا و جنجال می کنند که کدام درست است و کدام نیست. خلاصه کلام همه این حرف ها میمون و فرح بخش است.

در باره فرهنگ و ساختن فرهنگ هزاره هرچه صحبت شود کم است. اهمیت این روز تنها از تجلیل روز فرهنگ هزاره نیست، این هم است که مردمان هزاره فرصت صحبت کردن در باره فرهنگ خود دارند. قبلا، این فرصت از آن ها گرفته شده بود.

مهم این نیست که دختر و بچه هزاره چه می پوشد که هزارگی خاص باشد مهم تفکر و طرح و برنامه ریزی آن است. مهم این است که در اجتماع حضور پیدا می کنند. دیده می شوند. مجلل و با شکوه و شاد.

یک عده ای دیگر آمده اند قضاوت کرده اند که فرهنگ هزاره ها ساختگی است. جان برادر و خواهر! همه فرهنگ ها ساختگی است. کدامش نیست؟

از زمانیکه انسان ها روی این کره ی خاکی عرض وجود کرده اند به ساختن فرهنگ مشغول بودند و هستند و خواهند بود.

هزاره ها هم فرهنگ می سازند. در این پروسه ممکن است گزینشی عمل کنند اما فرهنگ سازی می کنند. فرهنگ ساخته میشه، تولید میشه و بعد تکثیر و بالآخره بازتکثیر.

خوب ممکن است پرسیده بشه که آن فرهنگ های که 50 سال پیش بود چطور؟

آنها بخشی از تاریخ است. مربوط به همان دوره و مردمی که زیستند. بعضی از آن تاریخ را نمی شود همانطور امروز تمرین کرد مگر بازبینی و بازتولیدی صورت گرد. پویایی فرهنگی همینه: قابلیت بازتولید را داشته باشه. بعضی فرهنگ ها را نمی شود بازتولید کرد. بعضی های دیگر ثابت می ماند. بعضی های دیگر نه تنها ظرفیت بازتولید را ندارد بلکه به کلی فراموش می شود.

۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵

خاک سمی وطن

کودک بودم علاقه شدیدی به توت داشتیم. همه ما این طور بودیم. در قریه ما و قریه های پاین درخت های توت زیاد بودند. آن زمان سمپاشی و این چیزها زیاد نبود و اگر هم بود ما آنقدر سخت جان بودیم که شکم درد نمی شدیم.

دو روز پیش از دکان توت خریدم. نمیدانم از کجا آمده بود. ولی چون مغازه از مردمان خاورمیانه بود حدث می زنم از افغانستان یا از همان مناطق آمده بود.

یک مُوتَو (مشت) با چای خوردم. بعدش وحشتناک شکم درد شدم.

با خواهرم صحبت می کردم، گفت باید آب می کشیدی. گفتم فراموش کردم.

یادم آمد که همان باغ های توتی که من در کودکی در مسیر راه خانه و جاهایی دیگر می دیدم نزدیک تشناب بودند. اگر تشنابی نزدیکش نبودی، حداقل چندین قوده گه های خشکیده و له شده انجا بود. با خود میگم. اگر این توت ها از میان آن گه ها جمع شده باشند و تو خوردی که مسلما باید مریض بشی.

علاوه برآن، یادم آمد که در سالهای اخیر از وقتی که مردم درک از برداشت حاصل بیشتر برای فروش بیشتر دست به سمپاشی می زدند. از خود می پرسم، خوب آن ریزگردهای گه اگر با آب شسته شوند با آن سم های جذب شده چه کار کرد؟

امروز صبح بعد از اینکه تن رنجورم را کشان کشان به کتابخانه دانشگاه رساندم تصمیم گرفتم که دیگر هرگز توت نخورم - حداقل توت های آن مناطق را.

خاک وطن گاهی سمی است. 

contact

نام

ایمیل *

پیام *